26
මහාචූලිකමහාතිස්ස රජතුමා
අනුරාධපුර රාජධානිය
ක්රිපූ 76 - ක්රිපූ 62
ක්රිපූ 76 - ක්රිපූ 62
King Vijaya
543 BC-505 BC
King Panduvasdeva
504 BC-474 BC
King Abhaya
474 BC-454 BC
King Tissa
454 BC-437 BC
King Pandukabhaya
437 BC-367 BC
King Mutasiva
367 BC-307 BC
King Devanampiya Tissa
307 BC-267 BC
King Uttiya
267 BC-257 BC
King Mahasiva
257 BC-247 BC
King Suratissa
247 BC-237 BC
Sena and Guttika
237 BC-215 BC
King Asela
215 BC-205 BC
King Elara
205 BC-161 BC
King Dutugemunu
161 BC-137 BC
King Saddha Tissa
137 BC-119 BC
King Thulatthana
119 BC-119 BC
King Lajjithissa
119 BC-109 BC
King Khallata Naga
109 BC-103 BC
King Walagamba
89 BC-76 BC
King Pulahaththa
103 BC-100 BC
King Bhahiya
100 BC-98 BC
King Panayamara
98 BC-91 BC
King Piliyamara
91 BC-91 BC
King Dathiya
91 BC-89 BC
King Mahachulikamahathissa
76 BC-62 BC
King Choranaga
62 BC-50 BC
King Kuda Thissa
50 BC-47 BC
King Siva I
47 BC-45 BC
King Vatuka
45 BC-44 BC
King Darubhatika Tissa
44 BC-43 BC
King Neeliya
43 BC-43 BC
Queen Anula
43 BC-42 BC
King Kutikanna Tissa
42 BC-19 BC
King Bhathikabhaya
19 BC-9 AC
King Mahadatika Mahanaga
9 AC-22 AC
King Amandagamani Abhaya
22 AC-31 AC
King Kanirajanu Tissa
31 AC-34 AC
King Chulabhaya
34 AC-35 AC
Queen Seevali
35 AC-35 AC
King Ilanaga
39 AC-44 AC
King Chandra Mukha Siva
44 AC-52 AC
King Yassalalaka Thissa
52 AC-59 AC
King Subha
59 AC-65 AC
King Vasabha
65 AC-109 AC
King Vankanasika Tissa
109 AC-112 AC
King Gajabahu I
112 AC-134 AC
King Mahallaka Naga
134 AC-140 AC
King Bhathika Thissa
140 AC-164 AC
King Kanitta Tissa
164 AC-192 AC
King Kujjanaga
192 AC-194 AC
King Kudda Naga
194 AC-195 AC
King Sirinaga I
195 AC-214 AC
King Voharika Tissa
214 AC-236 AC
King Abhaya Naga
236 AC-244 AC
King Sirinaga II
244 AC-246 AC
King Vijaya Kumara
246 AC-247 AC
King Sangha Tissa I
247 AC-251 AC
King Siri Sangha Bodhi I
251 AC-253 AC
King Gotabhaya
253 AC-266 AC
King Jetta Tissa I
266 AC-276 AC
King Mahasen
276 AC-303 AC
King Kithsirimewan
303 AC-331 AC
King Jetta Tissa II
331 AC-340 AC
King Buddhadasa
340 AC-368 AC
King Upatissa I
368 AC-410 AC
King Mahanama
410 AC-432 AC
King Soththisena
432 AC-432 AC
King Jaththagahaka Janthu
432 AC-433 AC
King Miththasena
432 AC-433 AC
King Pandu
433 AC-438 AC
King Parinda
438 AC-441 AC
King Kuda Parinda
441 AC-456 AC
King Thirithara
456 AC-456 AC
King Datiya II
456 AC-459 AC
King Peetiya
459 AC-459 AC
King Dhathusena
459 AC-477 AC
King Kassapa I
477 AC-495 AC
King Mugalan I
495 AC-512 AC
King Kumaradasa
512 AC-520 AC
King Kiththisena
520 AC-521 AC
King Siva II
521 AC-521 AC
King Upatissa II
521 AC-522 AC
King Silakala
522 AC-535 AC
King Datappabhuthi
535 AC-535 AC
King Mugalan II
535 AC-555 AC
King Kiththisirimegha
555 AC-573 AC
King Mahanaga
573 AC-575 AC
King Aggabodhi I
575 AC-608 AC
King Aggabodhi II
608 AC-618 AC
King Sangha Tissa II
618 AC-618 AC
King Mugalan III
618 AC-623 AC
King Silameghavanna
623 AC-632 AC
King Aggabodhi III
633 AC-643 AC
King Jetta Tissa III
633 AC-633 AC
King Datopathissa i
643 AC-650 AC
King Kassapa II
650 AC-659 AC
King Dappula I
659 AC-659 AC
King Datopathissa II
659 AC-667 AC
King Aggabodhi IV
667 AC-683 AC
King Daththa
683 AC-684 AC
King Haththadata
684 AC-684 AC
King Manavamma
684 AC-718 AC
King Aggabodhi V
718 AC-724 AC
King Kassapa III
724 AC-730 AC
King Mahinda I
730 AC-733 AC
King Aggabodhi VI
733 AC-772 AC
King Aggabodhi VII
772 AC-777 AC
King Mahinda II
777 AC-797 AC
King Udaya I
797 AC-801 AC
King Mahinda III
801 AC-804 AC
King Aggabodhi VIII
804 AC-815 AC
King Dappula II
815 AC-831 AC
King Aggabodhi IX
831 AC-833 AC
King Sena I
833 AC-853 AC
King Sena II
853 AC-887 AC
King Udaya II
887 AC-898 AC
King Kassapa IV
898 AC-914 AC
King Kassapa V
914 AC-923 AC
King Dappula III
923 AC-923 AC
King Dappula IV
923 AC-935 AC
King Udaya III
935 AC-938 AC
King Sena III
938 AC-946 AC
King Udaya IV
946 AC-954 AC
King Sena IV
954 AC-956 AC
King Mahinda IV
956 AC-972 AC
King Sena V
972 AC-982 AC
King Mahinda V
982 AC-1017 AC
Rajendra Chola I
1017 AC-1044 AC
Rajadhiraja Chola
1044 AC-1054 AC
Rajendra Chola II
1052 AC-1064 AC
Virarajendra Chola
1064 AC-1070 AC
Athirajendra Chola
1070 AC-1070 AC
King Wickramabahu I
1029 AC-1040 AC
King General Keerthi
1040 AC-1040 AC
King Mahalana Kiththi
1040 AC-1042 AC
King Wickrama Pandu
1042 AC-1043 AC
King Jagathpala
1043 AC-1046 AC
King Parakrama Pandu
1046 AC-1048 AC
King Lokissara
1048 AC-1054 AC
King Kesadhathu
1054 AC-1055 AC
King Vijayabahu I
1055 AC-1110 AC
King Jayabahu I
1110 AC-1111 AC
King Wickramabahu II
1111 AC-1132 AC
King Gajabahu II
1032 AC-1053 AC
King Parakramabahu I
1053 AC-1086 AC
King Vijayabahu II
1186 AC-1187 AC
King Mahinda VI
1187 AC-1187 AC
King Nissanka Malla
1187 AC-1196 AC
King Weerabahu I
1196 AC-1196 AC
King Wickramabahu III
1196 AC-1196 AC
King Chodaganga
1196 AC-1197 AC
Queen Leelawathie
1197 AC-1200 AC
King Sahasamalla
1200 AC-1202 AC
Queen Kalyanawathie
1202 AC-1208 AC
King Dharmasoka
1208 AC-1209 AC
King Anikanga
1209 AC-1209 AC
King Lokissara ii
1210 AC-1211 AC
King Parakrama Pandu II
1212 AC-1215 AC
King Kalinga Magha
1215 AC-1255 AC
King Vijayabahu III
1232 AC-1236 AC
King Parakramabahu II
1236 AC-1272 AC
King Vijayabahu IV
1272 AC-1274 AC
King Buvanekabahu I
1274 AC-1286 AC
King Parakramabahu III
1287 AC-1293 AC
King Buvanekabahu II
1293 AC-1302 AC
King Parakramabahu IV
1302 AC-1326 AC
-208.jpg)
King Buvanekabahu III (Vanni B
1326 AC-1335 AC
King Vijayabahu V
1335 AC-1341 AC
King Buvanekabahu IV
1341 AC-1359 AC
King Parakramabahu V
1344 AC-1359 AC
King Wickramabahu IV
1359 AC-1371 AC
King Buvanekabahu V
1371 AC-1407 AC
-544.jpg)
King Kumara Alakeshwara (Alake
1391 AC-1391 AC
King Weera Alakesvara
1397 AC-1411 AC
King Weerabahu II
1391 AC-1397 AC
King Parakramabahu Epa
1410 AC-1415 AC
King Parakramabahu VI
1415 AC-1467 AC
King Jayabahu II
1468 AC-1470 AC
King Buvanekabahu VI
1470 AC-1478 AC
King Panditha Parakramabahu VI
1478 AC-1484 AC
King Weera Parakramabahu VIII
1484 AC-1508 AC
King Darma Parakramabahu IX
1508 AC-1513 AC
King Vijayabahu VI
1513 AC-1521 AC
King Buvanekabahu VII
1521 AC-1551 AC
King Don Juwan Dharmapala
1551 AC-1597 AC
King Mayadunne
1551 AC-1581 AC
King Rajasinha I
1581 AC-1593 AC
King Rajasooriya
1593 AC-1593 AC
King Nikapitiye Bandara
1593 AC-1593 AC
King Wimaladharmasuriya I
1591 AC-1604 AC
King Senarat
1604 AC-1635 AC
King Rajasinha II
1635 AC-1687 AC
King Wimaladharmasuriya II
1687 AC-1707 AC
King Sri Weera Parakrama Naren
1707 AC-1739 AC
King Sri Wijaya Rajasingha
1739 AC-1747 AC
King Keerthi Sri Rajasingha
1747 AC-1782 AC
King Rajadhi Rajasinha
1782 AC-1798 AC
King Sri Wikrama Rajasinha
1798 AC-1815 AC
Pedro Lopes de Sousa
1594 AC-1594 AC
Joao da Silveira
1518 AC-1518 AC
Lopo de Brito
1518 AC-1522 AC
Fernao Gomes de Lemos
1522 AC-1524 AC
Joao Henriques
1551 AC-1552 AC
Diogo de Melo Coutinho
1552 AC-1552 AC
Duarte de Eca
1552 AC-1553 AC
Fernao Carvalho
1553 AC-1555 AC
Willem Jacobszoon Coster
1640 AC-1640 AC
Jan Thyszoon Payart
1640 AC-1646 AC
රාජ්ය නාමය : මහාචූලිකමහාතිස්ස රජතුමාවට්ටගාමිණි අභය රජුගෙන් පසුව මහාචූලිකමහාතිස්ස හෙවත් මහසිළුමහතිස් කුමරා රජකමට පත් විය. ඔහු මහාරත්තක සෙනෙවියා අතින් මරණයට පත් වූ ඛල්ලාටනාග රජුගේ පුත්රයා වූ ද වලගම්බා රජුගේ පුත්ර ස්ථානයේ ලා වැඩුණු කුමාරයා ද වූයේ ය. මෙතුමාගේ නාමය සමඟ මහා යන විශේෂණය දෙවරක් යෙදී තිබේ. මහා (චූල) මහා (තිස්ස) යනුවෙනි. චූලි යනු හිස මැද කපා ඉතිරි කළ කෙස් රොදට නමකි. මේ රජුගේ හිසේ කෙස් රොදක් ඉතිරිකර කෙස් කැපීමට හේතුවක් නොපෙනේ. හිස මුදුනේ බඳනා ලද කොණ්ඩයට ද චූලි යනු යෙදෙයි. එබඳු සිරිතක් එදා පුරුෂයන් උදෙසා ඒ ද යන්න පැහැදිලි නැත. තිස්ස යනු ඔහුගේ නම විය. මහා යනුවෙන් එය විශේෂණයක් වශයෙන් යෙදී ඇත. මහාවංසය හා දීපවංසයේ මහාචූලි මහාතිස්ස, මහාචූලි යන දෙයාකාරයෙන් ම මේ නාමය යෙදී තිබේ. පූජාවලිය, රාජාවලිය, සුලු රාජාවලිය, රාජරත්නාකරය ආදී ග්රන්ථවල මේ රජු මහදැළියාතිස් යනුවෙන් සඳහන් වී ඇත. මහා කොණ්ඩයක් ඇත්තා යන තේරුමක් මේ වචනයෙන් ගැනීමට පුළුවන. මේ විශේෂණ නාමය ඔහු ජීවත්ව සිටිය දී ම ජනතාව විසින් ව්යවහාර කරන ලද බව පෙනේ. දෙමැදඔය, ගෝණවත්ත වැනි තැන්වල ඇති සෙල්ලිපි ඔහු මචුඩි රජ යනුවෙන් දැක්වෙයි. දෙමැදඔය ලිපිය මචුඩි රජුගේ ගල්වැඩකරුවන් මරණයට පත් වූ බව කියා ඇත. සිතුල්පව්ව වැනි තැන්වලින් ලැබෙන ලිපිවල රජතිශ වශයෙන් දැක්වේ. මචුඩි යනු මහාචූල යන්නම ය.
මහසිළුමහතිස් කුමාරයා වලගම්බා රජු සමග දාහතර වසක් වනගතව සැඟවී සිටියෙකි. ඔහු ජීවිතයේ නොයෙක් අත්දැකීම් ලබන්නට ඇතුවාට සැක නැත. වලගම්බා රජුගේ සේනා සංවිධානයේ දී ඔහුගේ විශේෂ කැපවීමක් තිබෙන්නට ද ඇත. එහෙත් මේ පිළිබඳ විස්තර කිසිවක් වංසකථාවලට ඇතුළත් වී නොතිබීම පුදුම සහගත ය. ඔහුගේ කාර්ය්යයන් පිළිබඳව මහාවංසය විස්තර කරන්නේ ගාථා දසයකිනි. එය ද ඔහු විසින් කරන ලද පුණ්යකර්ම විස්තරයක් පමණි.
තමා විසින් ම උපයාගත් දෙයින් දන්දීම වඩා ආනිසංසදායී බව සැලකූ මේ රජු වෙස්වළාගෙන ගොස් ගොයම් කපා උපයාගත් දෙයින් මහාසුම්ම තෙරුන්ට දන් දුන්නේ යැ යි වංසකථාව දක්වයි. ඔහු සොණ්ණගිරියේ උක් යන්ත්රයක වැඩකර ලත් වැටුපෙන් සංඝයාට ආහාර දුන්නේ ය. භික්ෂු, භික්ෂුණී, දෙපිරිසට ම මහත් සේ මේ අන්දමින් සැලකීය. මණ්ඩවාපි විහාරය, අභයගල්ල, වංකාවට්ටකගල්ල, දිඝබාහුකගල්ල, ජාලගාම හෝ වාලගාම ආදී විහාර කරවීය. මේ විහාර ඔහු ම කරවීයැයි දක්වන බැවින් ප්රතිසංස්කරණ නොවන බව පෙනේ.
ඉහත සඳහන් කරන ලද මහාවංස විස්තරයෙන් කරුණු කීපයක් පැහැදිලි වෙයි. පළමුවෙන් ම මේ රජුගේ රාජ්ය කාලය විශේෂයෙන් වලගම්බා රජුගේ දෙවන රජවීමෙන් පසු ආරම්භ ව ඉදිරියට විහිදෙන දීර්ඝ කාලය තුළ චොරනාගගේ වියවුල හැර ලංකාවේ සතුරු උවුදුරු ආදී කරදරවලින් තොර සමෘද්ධිමත් යුගයක් වූ බව මෙයින් පෙනී යයි. වෙස්වලාගෙන ගොස් වසර තුනක් තරම් කාලයක් අගනුවරින් බැහැරව රජුට රැකියාවක් කිරීමට හැකි වුයේ යහපත් සාමකාලී වාතාවරණයක් රටේ පැවති බැවිනි. එමෙන් ම අමාත්ය මණ්ඩලය ද ධාර්මික පිරිසක් වූ හෙයින් විය යුතු ය. එය සමස්තයක් වශයෙන් සලකන කළ මුළු රට තුළ ම පැවති බව පෙනී යයි. මේ කාරණය ඔහුගේ අභිලේඛන වලින් ද තහවුරු වන බව පෙනේ. ඉහතින් සඳහන් කරන ලද සිතුල්පව්වෙන් ලැබුණු ලිපි අනුව ඔහුගේ පාලනය රෝහණය තුළ පිළිගෙන තිබූ බව පැහැදිලි කරයි. වයඹ පළාතේ තෝරවමයිලෑව හා කොළඹ අසල කොරතොට ඇති සෙල්ලිපිවල පුද්ගල නාමයක් නොමැතිව සටහන් වන මහරජ යනු මහසිළුමහතිස් රජ හැටියට් මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන හඳුනාගනී. එහෙත් මේ රජු වලගම්බා රජු හැටියට ද මත ඉදිරිපත් වී තිබේ. මහාචායඨ පරණවිතාන මතය පිළිගන්නේ නම් මහසිළු මහතිස් රජුගේ බලය රටේ වයඹ හා බටහිර වෙරළ හිමි කොට ද පැතිරි තිබුණු බවට එය කදිම සාධකයකි.
අනෙක් අතට මහසිළුමහතිස් රජුගේ වනගත වාසයට අදාළ තොරතුරු ද සෙල්ලිපිවලින් අනාවරණය වෙයි. ඔහු සොණ්ණගිරියේ උක් යන්ත්රයක වැඩ කිරීමත්, නමක් සඳහන් නොවන පෙදෙසක ගොයම් කපා ලත් දෙයින් මහාසුම්ම තෙරුන්ට දන් දීමත් මෙහිලා වැදගත් වෙයි. සොණ්ණගිරිය, වෑ උඩ විල්ලිහත්පත්තුවට අනුරූප වූ රම්බඩගල්ල නමින් දැන් හැඳින්වෙන පෙදෙස බව මහාවංසටීකාවෙන් පැහැදිලි වේ. මේ පෙදෙසේ බාඔරුව නම් තැනින් ලැබුණු තත්කාලීන ලිපියක සුමතෙර යන නම සඳහනක් වෙයි. එය නිසැක ලෙස මහසිළු මහතිස් රජුගේ දානය පිළිගත් මහාසුම්ම තෙරුන් ගැන කරන සටහනක් විය යුතු ය, වලගම්බා රජු සමග වනගතව සිටි කාලය තුළ මහසිළු කුමරු ලබා ඇති අත්දැකීම්වලට ඉඟියක් මෙයින් සැලසෙනවා විය යුතු ය. මහසිළු මහතිස් රජුගේ කාලයේ සිදුවූ විශේෂ සිද්ධියක් ගැන රාජාවලිය වාර්තා කරයි. එනම් "මේ රජුගේ කාලයේ දී පන්සියයක් රහතුන් හිඳුවා පොත්ගුල් කර වූ බවයි.'' මේ කරුණ පැහැදිලි නැත. වලගම්බා රජුගේ කාලය් සිදු වූ ත්රිපිටක ග්රන්ථාරූඪය වැරදි ලෙස මෙසේ සඳහන් වී විමසිය යුතු වේ. මේ රජු වසර දාහතරක් රජ කළේ ය.
පූජ්ය එල්ලාවල මේධානන්ද හිමි