Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 299

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 152

Warning: Undefined variable $lang in /home/mahakksp/public_html/controller.php on line 163
Thammanna Nuwara
Upatissa Nuwara
Anuradhapura
Anuradhapura Chola
Ruhuna
Polonnaruwa
Dambadeniya
Yapahuwa
Kurunegala
Gampola
Kotte
Sitawaka
Kandy
Portuguese
Dutch
British
Monarch of Ceylon
77
ධාතුසේන රජතුමා
අනුරාධපුර රාජධානිය
ක්‍රිව 459 - ක්‍රිව 477
King Dhathusena රාජ්‍ය නාමය : ධාතුසේන රජතුමා
රාජවංශය : දෙවන මෞර්ය
රාජධානිය : අනුරාධපුර රාජධානිය
රාජ්‍ය කාලය : ක්‍රිව 459 - ක්‍රිව 477

සිංහළේ මහා රාජවංශෙ, මුල් කොටසේ අන්තිම පරිච්ඡේදයෙන් පැහැදිලි කර ඇති පරිදි ෂට් ද්‍රාවිඩ රජුන්ගේ පාලනය වර්‍ෂ 27 ක් පැවැති බව අපි දනිමු. ද්‍රවිඩයන් සත් දෙනෙකු පැමිණි බව කියන මේ කාලය තුළ රටේ පැවති තත්ත්වය ගැන පැහැදිලි විස්තරයක් ඓතිහාසික ලේඛනයක සටහන් වී නැත. ඔවුන්ගේ රාජ්‍යය ආරම්භයේදී ම කුලවත් ජනයා රෝහණයට පලා ගිය බව මහාවංසය දක්වයි. අනුරාධපුරය පරසතුරන්ට අයත් වූ හැම අවස්ථාවක ම වාගේ (වලගම්බා රජු හැර) රජවරුන් හා කුලීනයන් සැඟව ගියේ රෝහණයට බව පැහැදිලි කරුණකි. ෂට් ද්‍රාවිඩ පාලනය තදින් කුලීනයන් පෙළන්නට ඇති බව ඔවුන් රෝහණයට පලායාමෙන් පැහැදිලි වෙයි. ජනතාවගේ සිත් දිනා ගැනීම පිණිස ද්‍රවිඩ රජවරුන් විසින් ආරාමවලට පුද පූජා ආදිය කරන ලද බව පෙනෙතත් ඔවුන්ගේ පාලනය මහජනයාගෙන් වැඩිදෙනෙකු නොපිළිගන්නට ඇත.
අන්තිම ද්‍රවිඩ රජුගෙන් පසු රජකමට පත් වූ ධාතුසේන රජු ඔවුන්ට සහාය දැක්වූ කුලවත් ගම්වැසියන්ගේ ගම් රාජසන්තක කළබව ප්‍රකාශවන බැවින් කිසියම් වැදගත් පිරිසක් ද්‍රවිඩ රජුගේ ක්‍රියාකාරිත්වයට පක්‍ෂපාතීව සිටි බව පෙනේ. රටත්, ජාතියත්, ශාසනයත් විනාශයට යද්දී ඔවුන් තම සම්පත් රැකගැනීමට ඔවුන්ගේ බලපෑම් නිසා බියවූවා හෝ ද්‍රවිඩයන්ට ගැති වූවා හෝ විය යුතුය. ආක්‍රමණික ෂට් ද්‍රාවිඩ රජුන් අතුරින් අන්තිමයා වූ පීඨියගේ කාලයේදී සිංහලයන්ගේ විමුක්ති අරගලය බලවත් ලෙස පණ පෙවී ගියේය. මෙයට හේතු වූයේ මහාසංඝයාගේ මඟ පෙන්වීම මත බිහි වූ ජාතික නායකත්වයේ මූර්තියක් බඳු වූ ධාතුසේන නම් කුමාරයකු සිංහලයන්ගේ පෙරමුණට පැමිණීමය. මෙතුමා පිළිබඳව වංසකථාව පැහැදිලිව විස්තර කරයි. "මේ රජුගේ රාජ්‍යොදයට වර්‍ෂ 375 ක් පමණ කාලයකට පූර්ව යුගයේ රජකළ සුභ රජුගේ ක්‍රියා කලාපය නිසා බියට පත්ව රටේ තැන තැනට සැඟවි ගිය මෞර්‍ය්‍යවංශික කුටුම්බිකයකුගේ පරපුරින් පැවත ආ ධාතුසේන නම් තැනැත්තෙක් විය. ඔහු වාසය කළේ නන්දිවාපී ග්‍රාමයේය. ඔහුගේ පුත්‍රයා වූ දාඨ අම්බිලයාගුගාමයේ වාසය කළේය. ඔහුට පුත්‍රයෝ දෙදෙනෙක් වූහ. ධාතුසේන ජ්‍යෙෂ්ඨයා වූ අතර සිලාතිස්සබෝධි කණිෂ්ඨයා විය.” යනුවෙන් එහි දැක්වේ.
 
"මේ කුමාරවරුන්ගේ මෑණියන්ගේ සහෝදරයෙක් අනුරාධපුර දීඝසන්‍ද පිරිවෙණේ පැවිදිව වාසය කළේය. ධාතුසේන කුමාරයා සිය මයිලණුවන් වූ උන්වහන්සේ වෙත ගොස් පැවිදි විය. දිනක් අකල් වැස්සට තෙමෙනු දුටු නාගයෙකු උන්වහන්සේව ආවරණය කරගෙන සිටිනු මයිලණු තෙරණුවෝ දුටුහ. තවත් දිනක අසංවර භික්‍ෂුවක් උන්වහන්සේගේ හිස මතට කසළ ගොඩක් දැමීය. මෙය ද තෙරණුවෝ දුටහ. කම්පාවකට හෝ පත් නොවූ කෝප හෝ නොවූ සාමණේරයන් දුටු උන්වහන්සේ මේතෙම උත්තම පුරුෂයෙකැයි ද මතු රජකමට පත්වෙතැ යි ද සලකා ආරක්‍ෂාව සඳහා ගෝණිසාදී විහාරයක නැවැත්වූහ. එහෙත් පණ්ඩු රජු මේ ගැන දැනගත්තේ කුමාරයා අල්ලනු සඳහා සේවකයන් මෙහෙය වීය. මයිලණු තෙරණුවෝ සාමණේරයන්ද කැටුව දකුණු දිශාවට යන්නාහු ගලා තිබූ ගෝණනදියෙන් එතෙරව පිටිසරක ආවාසයකට පැමිණ කුමරු රැක ගත්හ."
 
ඉහත සඳහන් මහාවංස විස්තරය අද්භූත ජනක සිද්ධීන්ද සමඟ බැඳී තිබේ. කෙසේ වෙතත් පණ්ඩුගේ කාලය වන විට ගෝණ නදියෙන් ඔබ්බට ඔහුගේ බලය පැතිරි නොතිබුණු බව මේ පුවතින් ම පෙනෙන හෙයින් කුමාරයාට මලය පෙදෙස ද සුරක්‍ෂිත වූ බව පෙනේ. එහෙත් ද්‍රවිඩයන් සිය බලය ක්‍රමයෙන් ව්‍යාප්ත කළ බවට ද කරුණු පෙනේ. මේ අනුව ඊළඟට රජු වූ පාරින්ද මලය රටට අයත් පෙදෙස් නතු කරගත්තේය. එයින් ද පසු රජවූ බුද්දපාරින්ද රෝහණය දක්වා සිය අණසක පැතිර වූයේ ධාතුසේන කුමාරයාට හිතවත්ව සිටි සියල්ලන්ට ම හිරිහැර ද කළේය. මේ නිසා කල්බලමින් සිටි ධාතුසේන කුමරු සිවුරු හැර සිංහල සේනා සංවිධාන ශක්තිය මේ වනවිට නිසි ලෙස ගොඩනඟාගෙන නොතිබුණ ද ප්‍රථම වරට ද්‍රවිඩයන්ට එරෙහිව නැගී සිටියේය. එහෙත් ඔහුට මෙවර පසු බසින්නට සිදු විය. මේ ගැටුමින් ඛුද්දපාරින්දගේ බලය සුළු කාලයකට වුව ද රෝහණය තුළ ද තහවුරු විය. තිරිතර හා දාඨිය ගැන සඳහන් වන සෙල්ලිපියක් කතරගමින් හමුවන්නේ මේ නිසා බව පැහැදිලිය.
 
කිරිවෙහෙර අසල තිබී හමුවුණු මේ ලිපිය අබලන් වී තිබිණි. එහෙත් එහි දැක්වෙන කරුණු තරමකට අවබෝධකර ගැනීමට පුළුවන. මෙහි "සරතරයහ පුත මහදළිමහන රජෙමි", යන යෙදුම මුලින් තිබේ. ලිපියෙන් කියා ඇත්තේ "කජරගම” රජමහා විහාරයෙහි මගල මහචෙය” (මංගල මහා සෑය) නම් ස්තූපයේ නඩත්තුව උදෙසා ඉඩම් පිදීමක් දැක්වීමකි.
ඉහතින් සඳහන් කරන ලද සරතර මහාවංසයේ දැක්වෙන තිරිතර ලෙසටත් මහදළිමහන (මහාදාඨික මහානාග) එසේම දාඨිය ලෙසටත් සමහරු දකිති. මේ දෙදෙනා අනුරාධපුරය ආක්‍රමණය කර අල්ලාගත් පණ්ඩු ගේ අනුගාමිකයෝ වෙති. එසේ නම් මොවුන් රෝහණයට ද බලය පතුරුවාගෙන සිටි බව සැලකීමට සිදු වේ.
ලිපියෙහි පුත්‍රයා රජු ලෙස දැක්වන අතර තිරිතර "අය" ලෙස දක්වයි. මහාවංසය අනුව තිරිතරගේ රාජ්‍ය කාලය මාස දෙකක් විය. මෙහි පාලනය කළ ආක්‍රමණික රජුන් සදෙනාගෙන් වඩා බලවත් වූයේ කුඩාපාරින්ද බව පෙනේ. ඔහු රජ වූ පසු තිරිතර යුවරජු වන්නට ඇත. රෝහණය අල්ලාගත් පසු පාරින්ද තිරිතරගේ පුත්‍රයා රෝහණ පාලකයා බවට නම් කරන්නට ඇත. ඒ වන විට දාඨියගේ පියා රජකු නොවූ බැවින් ද "අය" වශයෙන් සිටි බැවින් ද කතරගම ලිපියේ එසේ සඳහන් කළා විය යුතුය. එහෙත් දාඨියට රුහුණේ වැඩි කලක් රජකම් කරන්නට ඉඩ නොලැබෙන්නට ඇත. ධාතුසේන කුමරු කුඩාපාරින්ද සමග සටනට ගියේ දාඨිය රුහුණෙන් පලවා හැරිමෙන් පසුව විය යුතුය. දාඨිය බෞද්ධ ආරාමවලට සැලකිලි දැක්වීමෙන් මහජනතාවගේ සිත් දිනා ගැනීමට ගත් ප්‍රයත්නය සාර්ථක නොවන්නට ඇත. එහෙත් මේ කිසිවක් වංස කථාවලට ඇතුළත් වී නැත.
 
රෝහණයේ හා මලය කඳුකරයේ සැඟවෙමින් මහා සංඝයාගේ සහයෝගයෙන් සිංහලයන් ඒකරාශී කිරීමේ යෙදී සිටි ධාතුසේන කුමාරයා රට නිදහස් කර ගැනීමේ දෙවන ප්‍රයත්නය කළේ තිරිතර රජ වූ පසුවයි. ඔහු මාස දෙකකින් පරාජයට පත් කළ ද ධාතුසේන කුමාරයාට රජවීමට ඉඩක් නොලැබුණේ දාඨිය රජවීම නිසාවෙනි. කුමාරයා ඔහු සමග තුන් වසරක් සටන් කළේ ඔහු පැරද වීය. එහෙත් ඉන්පසු පීඨිය රජ වූයෙන් සත් මසක් ඔහු සමග ද සටන් කිරීමට සිදු විය. ධාතුසේන කුමාරයා කඳවුරු විසි එකක් බැඳ යුද මෙහෙය වූ බව මහාවංසයේ දැක්වෙයි. මේ විස්තරයේ හැටියට එළාර රජු මෙන් පණ්ඩු ආදීන් ද දිවයිනේ නන්දෙස බලකඳවුරු පිහිටුවා ගෙන සිටි බව පෙනී යයි. මේ සටන්වලදී ඔහුගේ සහෝදර සිලාතිස්සබෝධි කුමාරයාගෙන් නොමඳ සහාය ලැබුණු බව පෙනී යයි. දුටුගැමුණු රජු සද්ධාතිස්ස කුමරුගෙන් ආර්ථික සහාය ලැබුවා සේ මේ රජු ද සහෝදරයාගෙන් එබඳු සහායක් ලැබූ බවට සැලකිය හැකිය. මේ අන්දමට ඛුද්දපාරින්දගේ කාලයේ සිට වරින් වර බලවත් සටන් කරමින් ඉමහත් වෙහෙසක් දැරූ ධාතුසේන කුමාරයා විසිහත් වසරකට පමණ පසු මුළු ආක්‍රමණික පරපුරම විනාශ කර 459 දී පමණ රජකමට පත් වූයේය. මේ අන්දමට මේ දිවයිනෙහි රජකම හිමි කරගත් දෙවන මෞර්‍ය්‍ය පරපුරක් මේ රජුගෙන් ආරම්භ විය.
 
ධාතුසේන රජු මෝරියවංසිකයෙකැ යි සඳහන් වන මහාවංස පුවත ඉහතින් දුටිමු. සාමාන්‍ය වශයෙන් පණ්ඩුකාභය රජුගෙන් ආරම්භ වුණු රජපරපුර මෝරිය හෙවත් මෞර්‍ය්‍ය රජපෙළපත හැටියට සැලකේ. එය අවසන් වූයේ යසලාලකතිස්ස රජුගේ අභාවයෙනි. මේ රජවරුන් කෙළින් ම මෝරියවංසිකයැ යි මහාවංසය නොකියයි. එහෙත් මෙහිදී ධාතුසේන රජු මෝරියවංසිකයෙකැ යි මහාවංසයේ පැහැදිලිව ම දැක්වේ. මෝරියවංසයත් ලම්බකර්ණවංසයත් ජයශ්‍රීමහා බෝධීන් වහන්සේ සමග මෙහි පැමිණි ශාක්‍ය වංශික කුමාරවරුන්ගෙන් ඇති වූ බව පසුව ලියැවී ඇති ග්‍රන්ථවල සඳහන් වී ඇත. මෞර්‍ය්‍ය අධිරාජවරුන් සමග ඔවුනගේ සම්බන්‍ධයක් පැවති ද මේ පුවත්වලින් අනාවරණය වෙයි. අශෝක රජු රජකමට පත්වීමට පෙර කාලයක මෝරියවරුන් ද්‍රවිඩ දේශය ආක්‍රමණය කළ බවත් සංගම් සාහිත්‍යයේ සඳහන් වන බව මහාචාර්ය සෙනරත් පරණවිතාන පෙන්නා දෙයි. එහෙත් ඒ මෝරියවරුන් හා ලංකාවේ මෝරියවරුන් අතර සම්බන්ධයක් ගැන කියැවෙන සටහන් දැක්නට නොලැබෙන බව ද ඒ මහතා කියයි. බ්‍රාහ්මී ලේඛනවල පුද්ගලනාම සමග යෙදී ඇති මෙරය යනු මෞර්‍ය්‍ය අර්ථය දෙයි. එබඳු සටහන් බව රාජ්‍ය වර්ෂ පූර්ව යුගයේ මෙරට ලේඛනවල දක්නට ලැබේ.
 
මෙහිදී ධාතුසේන කුමරු ගැන මහාවංසයෙහි දැක්වෙන තවත් වචනයක් ගැනද අපේ අවධානය යොමු විය යුතු යැයි හැඟේ. එනම් ධාතුසේන මෞර්‍ය්‍යවංශික කුටුම්බිකයෙකුගෙන් පැවත ආ තැනැත්තෙකුගේ පුත්‍රයෙකු යැයි සඳහන් වන තැන යෙදී ඇති කුටුම්බික යන වචනයයි. මේ වචනය සාමාන්‍යයෙන් යෙදී ඇත්තේ ව්‍යාපාරාදියෙහි නියුක්ත වූ ධනවත් පුද්ගලයෙකු උදෙසා වේ. එයින් අදහස් වන්නේ වෛශ්‍ය කුලයට අයත් වූවකු බවයි. එහෙත් ධාතුසේන මෞර්යය පරපුරට සම්බන්ධ කර ඇති බැවින් මෙහි කුටුම්බික යනු පවුල් සංරක්‍ෂණය කරන අයෙකු යන අර්ථය ගැනීමට වඩා සුදුසුයි. කුටුම්බ සංරක්‍ෂණය කරනුයේ කුටුම්බික නම් වේ.
සතුන් වංස ලක්‍ෂණ වශයෙන් භාවිත කරන ලද ගෝත්‍ර ගැන ඉතිහාස ග්‍රන්ථවල දක්නා ලැබේ. ලංකාවේ මෝරියරට්ඨ, මෝරියදනව්ව, නම් පෙදෙසක් ගැන ද මූලාශ්‍රයවල සඳහන් වේ. මොනරකු සිය ගෝත්‍රවිහ්නය සේ ගත් ජනතාව මේ වංසික ලෙස සැලකුවා විය යුතුය.
 
ධාතුසේන රජුගේ නම සිංහල ලේඛනවල හා පසුව ලියැවුණු සෙල්ලිපිවල දක්නට ලැබෙන්නේ දාසෙන්සැලි මහරජ යනුවෙනි. දාසෙන් යනු ධාතුසේන වුව ද කැලි යන්නේ අර්ථය පැහැදිලි නැත. කාලය, කාලික යන අර්ථයක් එහි ඇතත් දාසෙන් යන්නට එබඳු අර්ථයකින් එය යෙදීමේ ඇති යෝග්‍යතාව නිසැක නොවේ. කාලවාපිය කරවීම නිසා මහජනතාවගෙන් ව්‍යවහාරයට පැමිණි විරුදයක් අර්ථය අපැහැදිලිව ලේඛන ගත වූවායැ යි ද සැලකිය හැකිය.
 
මේ රජතුමා සිංහල දේශය පරසතුරන්ගෙත් ගලවාගත් වීරයකු ලෙස සිංහලයන් විසින් සලකනු ලැබේ. ඔහු රජවීමෙන් පසු පළමුව රාජ්‍යය තහවුරු කළේය. මුලින් දක්වා ඇති පරිදි උවදුරු කාලයේ දී ආක්‍රමණිකයන්ට පක්‍ෂව සිටි කුලීනයන්ට තමා හෝ සසුන හෝ නොරකින ලදැ යි උදහස් වූයේ ඔවුන්ට ලැබී තිබූ ගම්වර ගෙන ඒවා රැකීමට ඔවුන් යොදවා ගම් තමාට හිතවත්ව සිටියවුන්ට ප්‍රදානය කළේය. මින්පසු රුහුණට ගොස් සිටි කුලීනයන් නැවතත් උතුරු රටට පැමිණි බවද පෙනේ.
 
රට එක්සත් කිරීමෙන් පසු පාලන තන්ත්‍රය නිසි පරිදි සකස් කළ මේ රජ රට ගොඩගැනීම පිණිස ක්‍රියා කළේය. පෙරසිරිතට අනුව යමින් පළමුව ආක්‍රමණිකයන් විසින් වනසන ලද අනුරාධපුරයේ වූ විහාරස්ථාන ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම ඇරඹිණි. මහා පාලිදානසාලාව යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම මුලින් ම සිදුවිය. මහා විහාරයට යන මාර්ගය සකස් කර ද්‍රවිඩයන් විනාශ කර තිබූ බෝධිගෘහය ද ප්‍රකෘතිමත් කරවීය. දහම් පොත්පත් ලියැවීය. රජු මහාවිහාරයට හිතවත්ව ක්‍රියා කළ බව පෙනේ. එහෙත් අභයගිරි හා ජේතවනයට ද නිසි සැලකිලි දැක්වීය. ප්‍රාදේශීය විහාර දහ අටක් කරවූ බව මහාවංසය දක්වයි. ඒවායේ නාමලේඛනයක් මහාවංසය ඇතුළු බොහෝ ග්‍රන්ථවල සඳහන් වී තිබේ. මෙයින් සල්වාණ, භිල්ලවාන වැනි පුදබිම් කිහිපයක් සෙල්ලිපි සාධක අනුව හඳුනා ගෙන ඇත. සල්වාණා වෙහෙර අනුරාධපුර දිශාවට අයත් විලච්චිය අභය භූමිය තුළ පිහිටි දැනට විරන්දගොඩ නමින් හැඳින්වෙන නටබුන් අතර පිහිටි බව එහි ඇති සෙල්ලිපියකින් පැහැදිලි වෙයි.
 
භිල්ලවාන විහාරය රෝහණ දේශයෙහි පිහිටියේය. වර්තමාන මදුනාගල අරණ්‍ය සේනාසනයට නුදුරින් ඇති කරඹගල නටබුන් අතර පිහිටුවා ඇති සෙල්ලිපියක එම පුදබිම බිලවන විහර (භිල්ලවාන විහාර) බව දැක්වෙයි. අනෙකුත් විහාර බොහොමයක් ම අප්‍රකටව පවතී. මේවා සමහරක් ප්‍රතිසංස්කරණ කිරීම් විය හැකි
බව පෙනේ.
 
මේ රජු විසින් කරවන ලද ශාසනික කටයුතු අතුරින් කාලවාපී විහාරය කරවීම විශේෂ තැනක් ගනී. සාමාන්‍යයෙන් අද අව්කන විහාරය නමින් හැඳින්වෙන්නේ මේ පුදබිම හැටියට සැලකෙයි. මෙහි ඇති සුවිශාල සෙල් පිළිමය විශ්වකීර්තියට පත්ව ඇති නිර්මාණයකි. දැනට ලාහුගල මගුල්මහා විහාරය නමින් හැඳින්වෙන රුහුණු මහාවිහාරය මේ රජුගේ කෘතියක් හැටියට එහි ඇති පසුකාලීන සෙල්ලිපියකින් කියැවෙයි. මේ රජ මීට අමතරව කුඩා විහාර දහ අටක් ද කරවා මිහිඳු පෙරහැර ද පැවැත් වූයේය. පස්විසි රියන් වූ මොනර පිරිවෙණ එක්විසිරියන් කොට කරවීය. මේ යුගයේ බුදු පිළිමය අභිෂේක කිරීමේ සිරිතක් පැතිර තිබිණි. බුදුරජුන් සංකේත කරන බෝධිය මුලින් ම ද ඉන්පසු බුදු පිළිමය ද අභිෂේක කිරීම සිරිත විය. එයින් අදහස් කරන ලද්දේ දිවයිනේ පාලකයාගේ අණසකට ඉහළින් බුද්ධාඥාව පවතින බව අර්ථවත් කිරීමකි. රජු බුදුරදුන්ගේ අණසක යටතේ ජනතාව පාලනය කරන්නා වෙයි. මේ අර්ථය සංකේත කරන ලද්දේ බුද්ධාභිෂේකයෙනි. මේ සිරිත තායිලන්තය වැනි රටවල ද විය. ධාතුසේන රජුගේ කාලයේ දී මෙය මහත් උත්සවයක් වශයෙන් පවත්වා ඇත. මේ සඳහා යොදා ගන්නා විශේෂ ප්‍රතිමා ද විය. මහා සෑ තුනෙහිම වජ්‍රචුම්බටක (හෙණ වළකන උපකරණ) සවිකිරීම ද මේ රජුගේ විශේෂ පිංකමකි. මේ අන්දමින් ධාතුසේන රජු විසින් කරන ලද ශාසනික කටයුතු අපමණ යැ යි මහාවංසය දක්වයි.
 
ධාතුසේන රජුගේ ඊළඟ කාර්යය වූයේ රට ආර්ථික වශයෙන් සංවර්ධනය කිරීමයි. ඔහු මහාවැව් දහ අටක් ද කුඩා වැව් දහ අටක් ද කරවන ලද බව වංසකථාව දක්වයි. ආක්‍රමණික පාලකයන්ගේ කාලයේ දී දිවයිනේ ආර්ථිකය කඩා බිඳවැටී ගිය බවට සැකයක් නැත. ඔවුන් කරන ලද කිසිදු සංවර්ධන කාර්යයක් ගැන සඳහන්ව නැත. තම බලය රැක ගැනීමට ඔවුන් මහජනයා තලා පෙළා කටයුතු කළ බව පෙනේ. මේ නිසා රටේ ආර්ථිකය පුනරුත්ථාපනය කිරීම අවශ්‍ය විය. ධාතුසේන රජු ඒ සඳහා කැපවූ සේ පෙනේ. මෙයින් ප්‍රමුඛ කාර්‍ය්‍යය වූයේ කලාවැව කරවීමය. ජනතාව වේගයෙන් මලයරට ප්‍රදේශය දක්වා ව්‍යාප්ත වෙමින් පැවති මේ යුගයේ ඊට ආසන්න ප්‍රදේශයේ කෘෂි සංවර්ධනයට අවශ්‍ය වාරිකර්මාන්තයක වැදගත්කම රජුට අවබෝධ වූවාට සැක නැත. මහාවංසය සඳහන් කරන පරිදි සතුරන්ට බියේ පලා යන මයිලණු තෙරුන් හා ධාතුසේන සාමණේරයන් වහන්සේ ද ගලා තිබූ ගෝණනදියෙන් එතෙර වෙද්දී "මේ ඔය අපගේ ගමනට බාධා කළාසේ රජු වූ පසු ඔයේ ගලායාමට බාධා කර වැවක් කරවිය යුතුය.” යනුවෙන් මහතෙරුන් පැවසූ බව වංසකථාවෙන් පෙනී යයි. මේ ප්‍රකාශනයේ වැදගත් කමක් තිබේ. ධාතුසේන කුමරු රජ වූ පසු මෙය සිහි කරන්නට ඇත. මහාවංසය ධාතුසේන රජුගේ පිංකම් විස්තරය කියන අතරම ගෝණමහානදිය අවුරා කාලවාපිය බැන්දේයැ යි සඳහන් කරයි. 
 
නුවර කලාවිය තුළ පිහිටි වැව් අතුරින් කලාවැව සුවිශේෂ තැනක් ගනී. වැව සඳහා අක්කර 6380ක් යටවී ඇති අතර එහි ජලයෙන් අක්කර 7000ක වපසරියක් වගා කෙරේ. මෙයට යාකර ඇති බලලුවැව ද ගෙන සලකන විට මීට වඩා ගිණිමක් කළ හැකිය. අතීතයේ දී මෙහි ජලය කෙත්බිම්වලට බෙදා හැරීම ඇළවල් හතරක් ප්‍රයෝජනයට ගැනිණි. එයින් තුනක් කලාවැවට ද එකක් බලලුවැවට ද සම්බන්ධ වේ. ජයගඟ මෙහි ප්‍රධාන වෙයි. යෝධ ඇළ නමින් ද හැඳින්වෙන එය වැවේ උතුරු පැත්තෙන් ඇරඹී සැතපුම් පණස් හතරක පමණ දුරකට විහිදී යයි. අනුරාධපුර තිසාවැව දක්වා ද විලච්චිය කෝරළය තෙක් ද මෙයින් ජලය සැපයේ. ජයගඟ විශිෂ්ඨ සිංහල වාරි තාක්‍ෂණයේ නිර්මාණයකි. එය පුළුලින් අඩි හතළිහක් පමණ වේ. ඇළේ බෑවුම මුල් සැතපුම් දහය තුළ සැතපුමක් අඟල් හය බැගිනි. දෙවන තුන්වන ඇළ මාර්ග පහලින් පිහිටි කෙත්බිම්වලට ජලය සපයයි. බලලු වැවෙන් ආරම්භ වන ඇළ සැතපුම් දහසයක් පමණ බටහිරට ගලාගොස් වැව් කීපයකට ම ජලය සැපයෙයි. ධාතුසේන රජු විසින් කරවන ලද අනෙක් වැව් අතර දනා වැව වර්තමාන පදවිය වැව හැටියට ද මානාමතු වැව මන්නාරම් දිශාවේ පිහිටි යෝධ වැව හැටියටද සංගමු වැව හා මහඑළිය වැව පිළිවෙළින් කුරුණෑගල දිශාවේ පිහිටි මැද්දකැටිය හා මාඑළිය වැව් හැටියට හඳුනා ගෙන ඇත. ඔහු විසින් කරවන ලද යි නම් කර ඇති වැව් සියල්ලම ඔහුගේ නිර්මාණ නොවිය හැකිය.සමහරක් ප්‍රතිසංස්කරණ වීමට හෝ විශාල කරන ලද ඒවා හෝ විය හැකිය. කාලවාපිය වුව ද ඊට පෙර පැවති කුඩා වැවක් මධ්‍යකර කරවන්ට ඇති බවට මහාවංසයේ එන ඇතැම් යෙදුම්වලින් පෙනී යයි. මෙහි යෝධ වැව ගැන තොරතුරක් දැන ගැනීම ජාතික වශයෙන් වැදගත් වෙයි. මෑතක සිට මේ වැව හඳුන්වන්නේ දෙමළ ඌරුවට ගිය සෝදියන්කට්ටු යන නාමයෙනි. මල්වතු ඔයේ තෙක්කම නමින් දැන් හැඳින්වෙන ස්ථානයේ සිට ඇළක් මගින් මෙයට ජලය ගෙන ගොස් ඇත. ස්වාභාවික ඇළට අමතරව කපන ලද ඇළේ නටබුන් දැනට සොයා ගෙන තිබේ. වන්නියෙහි වූ මේ මහා ජලාශයෙන් පෝෂණය ලද ගම් වැව් අතුරින් 110 ක් ද දැනට මතු වී තිබේ. ධාතුසේන රජු දවස මුළු වන්නි පෙදෙසම (උතුර) ඔහුගේ සංවර්ධනයට යටත්ව තිබිණි. තවද මහාගංගාව බඳවා කෙත් ජලය තිර කළ බව වංසකථාව දක්වයි. මහා ගංගා වචනය, වංසකථාවල යොදා ඇත්තේ මහාවැලිගඟ අපේක්‍ෂායෙනි, එසේනම් ගොණනදිය මෙන් ම මහවැලිගඟ ද රටේ සංවර්ධනය සඳහා උපයෝගී කර ගැනීම පිණිස රජුගේ අවධානය යොමු වූ බව පෙනී යයි. එහෙත් මේ වාරි කටයුත්ත පිළිබඳ තොරතුරු නිශ්චිත ලෙස හඳුනා ගැනීමට සාධක නැත.
 
මේ රජුගේ කාලය තුළ රටේ සාමය පැවති බවත් ආර්ථික සංවර්ධනයක් ඇති වූ බවත් පැහැදිලිය. අභ්‍යන්තර හෝ බාහිර දේශපාලනික ගැටුම් ඇති නොවීය. මෙබඳු තත්ත්වයක් රට තුළ පැවති බැවින් රජුට බොහෝ ජාතික ආගමික කටයුතු කළ හැකි විය. දිනපතා දස අමුණක බත් දන්දීමෙන් ද පෙනී යන්නේ මනා සංවර්නයක් ඇති වූ බවයි. රටේ දුරතම ප්‍රදේශවල, යෝධ වැව, පැදවිය වැව වැනි වැව් කරවීමෙන් රජුගේ බලය දිවයින පුරා එකසේ පිළිගැනී පැහැදිලිව පැවති බව පෙනී යයි. ධාතුසේන රජුට සහායව සිටි සිලාතිස්සබෝධි සහෝදර කුමාරයා ගැන මේ කටයුතුවලදී කිසි තොරතුරක් සඳහන් වී නැත. කලාවැවේ අඩක් හා කෙත් දෙසීයක් දී පූර්වභොගය පිරිසු කළ කුමාරසේන නම් කෙනෙකු ගැන මහාවංසය දක්වයි. ඒ මේ කුමාරයාම විය යුතුය. මේ කාලයේ රෝහණය කිසියම් නිලධාරියකු ලවා පාලනය කෙරෙන්නට ඇත. තමාට පක්‍ෂපාතීව සිටි කුලීනයන්ට සැලකීමත් විරුද්ධව සිටියවුන්ට දඬුවම් දීමත් නිසා රජුට හිතවතුන් මෙන් ම විරුද්ධ බලවතුන් ද සිටින්නට ඇත. එහෙත් ඒ අයගේ බලවේගයක් මුලින් ඇති වූ බවක් නොපෙනේ. කෙබඳු අන්දමකින් පැවතිය ද ධාතුසේන රජුගේ අවසන් මොග්ගල්ලාන රාජ්‍ය වර්ෂ තුළ පවුලේ අභ්‍යන්තර වියවුලක් ඇති විය. රජුට පුත්‍රයෝ දෙදෙනෙක් වූහ. භින්නමාතෘක කස්සප හා සමානමාතෘක යනු ඒ දෙදෙනා වෙති. මීට අමතරව එක් දියණියක් ද වූවාය. රජුගේ සහෝදරියගේ පුත්‍රයාට තම දියණිය පාවාදුන් රජ ඔහුට සේනාපති පදවිය ද පැවරීය. දිනක් සේනාපති තම භාර්යාවට ශාරීරික දඬුවමක් දුන්නේය. එය තදබල විය. සිරුරින් ලෙහෙ ගලන දියණිය දුටු රජ ඒ බව විමසා කෝප වී සේනාපතියාගේ මව නිරුවත් කර පුළුස්සා මැරවීය. සේනාපති; දියණියට දුන් පීඩාවට දඬුවම් ලැබුවේ ඔහුගේ මවය. හෙවත් රජුගේම සහෝදරියයි. මෙයින් පෙනී යන්නේ දබරයට හේතුව ඇයගේ ක්‍රියාවක් බවය. නැන්දා-ලේලි අරගලය නොමනා ලෙස දුරදිග ගියා සේය. මහාවංසය
දක්වන මේ සිද්ධියෙන් කුපිත වූ සේනාපති රජු කෙරේ බද්ධ වෛරයක් ඇති කර ගත්තේය. ධාතුසේන රජුගේ මේ දඬුවම වංසකථාවල විස්තර වී ඇති ඔහුගේ චරිතය ගැන සලකන විට විශ්වාස කටයුතු නොවේ යැ යි සමහරු අදහස් කරති. කලාවැව කරවීමේ විස්තරයේදී ද මෙබඳු දරුණු පුවතක් මේ රජුට ආරෝපනය කර තිබේ. වැවේ බැම්ම බැදීමේ දී ධ්‍යාන සුවයෙන් සිටි රහතන් වහන්සේ නමක් ස්ථානයෙන් ඉවත් කළ නොහැකිව උන්වහන්සේ යට කර බැම්ම පිර වූ බව එකී පුවතේ සඳහන් වෙයි. රජු භික්‍ෂූන් කෙරෙහි පිළිපැද්ද ආකාරය අනුව මෙබන්දක් කිසිසේත් සිදුවිය නොහැකිය. එසේනම් මේ දරුණු ක්‍රියා දෙක රජු වටා ගෙතී ඇත්තේ මන්ද? යනු ගැටළුවකි. රජුට විරුද්ධව ක්‍රියාත්මක වූ අදිසි බලවේගයක් මේ සිද්ධි දෙකින් පැහැදිලි වෙයි. රජු ගැන මහජනතාව තුළ අප්‍රසාදයක් ගොඩනැගීම පිණිස මේ ප්‍රබන්ධ ගොතන්නට ඇත. රාජ්‍යය අපේක්‍ෂා කරමින් සිටි භින්නමාතෘක කාශ්‍යප කුමාරයා මේ ව්‍යාපාරයේ සිටින්නට ඇත. කෙසේ හෝ වේවා දික්ගැසී ගිය මේ සිද්ධියේ අවසාන ප්‍රතිඵලය වූයේ ධාතුසේන රජු ඉතා අවාසනාවන්ත ලෙස මරණයට ගොදුරුවීමය. වෛර බැඳගෙන සිටි සේනාපතියාගේ බසට අවනත වූ කාශ්‍යප රජය පැහැර ගත්තා පමණක් නොව සිය පිය රජු බිත්තියකට තබා මැටි ගසා මැරවීම ද අනුමත කළේය. මේ දරුණු ඉරණම නිසා ධාතුසේන රජතුමාගේ රාජ්‍ය කාලය (459-477) දහ අට වර්‍ෂයකට සීමා වූයේය.

පූජ්‍ය එල්ලාවල මේධානන්ද හිමි
මුල්පිටුව | රාජධානි | යටත්විජිත | රාජවංශ | රජවරු | මහාවංස ප්‍රදීපිකාව | අපි ගැන | අමතන්න
© www.mahawansaya.com සියලුම හිමිකම් ඇවිරිණි. 2009 / 2026 පිටපත් කිරීම හා අනවසරයෙන් භාවිතා කිරීම තහනම්